{"id":11145,"date":"2023-04-12T11:18:32","date_gmt":"2023-04-12T09:18:32","guid":{"rendered":"https:\/\/zpaptorun.pl\/?p=11145"},"modified":"2023-04-14T13:09:02","modified_gmt":"2023-04-14T11:09:02","slug":"etymologia-brzydoty-zaproszenie-na-wernisaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/2023\/04\/12\/etymologia-brzydoty-zaproszenie-na-wernisaz\/","title":{"rendered":"Etymologia brzydoty – zaproszenie na wernisa\u017c"},"content":{"rendered":"\n

Zaproszenie na wernisa\u017c wystawy pt. “ETYMOLOGIA BRZYDOTY<\/strong>“<\/p>\n\n\n\n

Anna Andrzejewska, Anita Bu\u0142a, Magdalena Chmielewska, Gra\u017cyna Gajewska, Mateusz Gil, Pawe\u0142 Hajncel, Dorota Herbik, Marek Herbik, Bartek Jarmoli\u0144ski, Roksana Kularska-Kr\u00f3l, Robert Ku\u015bmirowski, Pawe\u0142 \u0141yjak, Joanna Ma\u0142ecka, Maria Pi\u0105tek, Halina Skrzeczyna, Marian St\u0119pak <\/p>\n\n\n\n

kurator wystawy : Bartek Jarmoli\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Wernisa\u017c wystawy: 21.04.2023<\/strong>, godzina 19:00<\/p>\n\n\n\n

Galeria ZPAP, ul. Ducha \u015awi\u0119tego 8\/10 Toru\u0144<\/strong>
Czas trwania wystawy: 21.04 – 15.05.2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ETYMOLOGIA BRZYDOTY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chc\u0105c zmierzy\u0107 si\u0119 z problematyk\u0105 brzydoty, mo\u017cemy opiera\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych aspektach \u017cycia i dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka kt\u00f3re obrazowane by\u0142y w sztuce od czas\u00f3w staro\u017cytno\u015bci do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Brzydota to znacznie wi\u0119cej ni\u017c to co nieestetyczne, co mog\u0142oby jedynie skupia\u0107 si\u0119 na z\u0142ej formie. W kategoriach estetyki w kt\u00f3rych od XX wieku mie\u015bci si\u0119 brzydota, jest ona rozumiana jako przeciwie\u0144stwo pi\u0119kna. Wszystkie cechy, kt\u00f3re s\u0105 opozycj\u0105 do pi\u0119kna, rozumianego jako obraz doskona\u0142ych proporcji, czyli deformacje, groteska, zaburzony uk\u0142ad element\u00f3w tworz\u0105cych harmonijn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, to okre\u015blenia jakimi opisywana jest brzydota. Przez wieki brzydota okre\u015bla\u0142a brak estetyki zar\u00f3wno w przedstawieniach cz\u0142owieka, zwierz\u0105t, ro\u015blin jak te\u017c w samych dzie\u0142ach, kt\u00f3re posiada\u0142y grotesk\u0119, deformacje, z\u0142e proporcje. Brzydota okre\u015bla\u0142a wszystko co z\u0142e, przekl\u0119te, straszne, nieczyste i chore. W odniesieniu do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, zjawisko brzydoty koncentruje si\u0119 na odniesieniach do kultury masowej w kt\u00f3rej kicz jest obrazem pospolito\u015bci, tandety i braku tzw. dobrego smaku. Zainteresowanie brzydot\u0105 sta\u0142o si\u0119 zjawiskiem odr\u0119bnym od pi\u0119kna, widoczne jest ono wyra\u017anie w sztuce pierwszej po\u0142owy XX wieku. O roli brzydoty w procesie tw\u00f3rczym i w samym dziele, tak pisa\u0142 w swojej ,,Historii brzydoty” Umberto Eco:,, Je\u015bli odniesiemy si\u0119 do rozr\u00f3\u017cnienia zaproponowanego we wprowadzeniu do tej ksi\u0105\u017cki, na brzydot\u0119 jako tak\u0105, brzydot\u0119 formaln\u0105 i artystyczne przedstawienie ich obu, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce arty\u015bci awangardy reprezentowali brzydot\u0119 jako tak\u0105 i brzydot\u0119 formaln\u0105, niekiedy zwyczajnie deformowali w\u0142asne wyobra\u017cenia, lecz publiczno\u015b\u0107 widzia\u0142a ich prace jako przyk\u0142ady brzydoty artystycznej. Nie odbiera\u0142a ich jako pi\u0119knych przedstawie\u0144 rzeczy brzydkich, lecz jako brzydkie wyobra\u017cenie rzeczywisto\u015bci”. Brzydota, kt\u00f3rej niejednokrotnie towarzyszy\u0142a ekspresja, upiorno\u015b\u0107, wynaturzenie, z\u0142o czy nieszcz\u0119\u015bcie by\u0142a tematem, kt\u00f3ry pojawia\u0142 si\u0119 w tw\u00f3rczo\u015bci wielu artyst\u00f3w, zar\u00f3wno polskich jak i zagranicznych. Zjawisko brzydoty zwi\u0105zane jest z nurtem kubizmu, ekspresjonizmu, surrealizmu i z nurtem fantastycznym. Szczeg\u00f3lne warte analizy w tym kontek\u015bcie s\u0105 dzie\u0142a Muncha, Picassa, Bacona. Z nurtu fantastycznego (fantazy), kt\u00f3ry zyska\u0142 du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wywodzi si\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Zdzis\u0142awa Beksi\u0144skiego, kt\u00f3rego trupio upiorne przedstawienia istot w pozbawionym \u017cycia pejza\u017cu uto\u017csamiaj\u0105 to o czym pisa\u0142 Umberto Eco, czyli pi\u0119kne przedstawienia rzeczy brzydkich, kt\u00f3re odbierane s\u0105 jako brzydkie wyobra\u017cenie \u015bwiata wywodz\u0105cego si\u0119 z rzeczywisto\u015bci. Podobnie ludyczno\u015b\u0107 przedstawie\u0144 r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w z epoki PRL w wydaniu Jerzego Dudy-Gracza zyska\u0142a szerokie grono zwolennik\u00f3w i na\u015bladowc\u00f3w w Polsce. Brzydota jako staro\u015b\u0107, stany choroby i umierania sta\u0142y si\u0119 realnymi obrazami \u017cycia ludzkiego, jakie podejmowa\u0142 nurt sztuki krytycznej na czele z Arturem \u017bmijewskim, Katarzyn\u0105 Kozyr\u0105 i Zbigniewem Liber\u0105. Wykorzystywanie brzydoty do zmian artystycznych w wypowiedziach na temat cz\u0142owieka i estetyki w pierwszej po\u0142owie XX wieku tak podsumowa\u0142 cytowany tu wcze\u015bniej Eco: Dla Carla Gustava Junga brzydota okresu, w kt\u00f3rym pisa\u0142 esej o Ulissesie Joyce’a (1932), by\u0142a znakiem i ostrze\u017ceniem przed maj\u0105cymi nadej\u015b\u0107 wielkimi zmianami. To, co b\u0119dzie docenione jako wielka sztuka jutro, mo\u017ce nie podoba\u0107 si\u0119 dzi\u015b, upodobania przychodz\u0105 z op\u00f3\u017anieniem w stosunku do pojawiaj\u0105cych si\u0119 nowo\u015bci. Regu\u0142a ta stosuje si\u0119 do ka\u017cdej epoki, lecz jest szczeg\u00f3lnie trafna, gdy m\u00f3wimy o dzie\u0142ach, kt\u00f3re powsta\u0142y w nurcie starej awangardy, w pierwszych dziesi\u0119cioleciach XX w. Arty\u015bci wysilali si\u0119 by ,,zadziwi\u0107 mieszczanina”, lecz publiczno\u015b\u0107 og\u00f3lnie (nie tylko mieszcza\u0144ska) nie do\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 dziwi\u0142a, to wr\u0119cz si\u0119 oburza\u0142a”. Ryzykownym by\u0142oby powiedzenie, \u017ce dzi\u015b nic ju\u017c nie dziwi i nic nie oburza, bo to co brzydkie, nieatrakcyjne, niechciane, nawet w nas samych, jest wypierane, by nie ogl\u0105da\u0107, nie do\u015bwiadcza\u0107 tego, co nie mie\u015bci si\u0119 w naszych kategoriach estetycznych, co wywo\u0142uje niesmak, strach i obrzydzenie. St\u0105d te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba zbudowania prezentacji prac odnosz\u0105cych si\u0119 do brzydoty i jej pochodzenia uj\u0119tych w ca\u0142o\u015b\u0107 wystawy ,,Etymologia brzydoty” prezentowanej w galerii ZPAP w Toruniu.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zaproszenie na wernisa\u017c wystawy pt. “ETYMOLOGIA BRZYDOTY“ Anna Andrzejewska, Anita Bu\u0142a, Magdalena Chmielewska, Gra\u017cyna Gajewska, Mateusz Gil, Pawe\u0142 Hajncel, Dorota Herbik, Marek Herbik, Bartek Jarmoli\u0144ski, Roksana Kularska-Kr\u00f3l, Robert Ku\u015bmirowski, Pawe\u0142 \u0141yjak, Joanna Ma\u0142ecka, Maria Pi\u0105tek, Halina Skrzeczyna, Marian St\u0119pak  kurator wystawy : Bartek Jarmoli\u0144ski Wernisa\u017c wystawy: 21.04.2023, godzina 19:00 Galeria …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11146,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[2,66,16],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11145"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11148,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11145\/revisions\/11148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zpaptorun.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}